Bouwkundige overstekken beperken opwarming van de woning
Een effectieve manier om overmatige opwarming van een woning te voorkomen, is het toepassen van bouwkundige overstekken boven grote glaspartijen. Vooral bij een zuidelijk georiënteerde gevel kan een goed gedimensioneerd overstek een belangrijke bijdrage leveren aan een aangenaam binnenklimaat.
In de zomer staat de zon hoog en wordt een groot deel van de directe zoninstraling tegengehouden. In de winter staat de zon lager, waardoor zonlicht onder het overstek door de woning kan verwarmen. Zo wordt de natuurlijke zonnewarmte in de winter benut, terwijl de kans op oververhitting in de zomer wordt beperkt.
Een bouwkundig overstek vormt daarmee een duurzame, onderhoudsarme vorm van passieve zonwering, die bovendien volledig in het architectonische ontwerp kan worden geïntegreerd. Bij een juiste dimensionering kan de behoefte aan actieve koeling afnemen en kunnen aanvullende zonwerende screens in bepaalde situaties achterwege blijven.
Hoe diep moet een overstek zijn om screens te kunnen vermijden?
De benodigde diepte van een overstek wordt onder andere bepaald door de oriëntatie van de gevel, de hoogte van de kozijnen en de gewenste mate van beschaduwing.
Bij een zuidgevel met grote glaspartijen die vanaf de vloer tot een hoogte van circa 2,60 meter doorlopen, is een overstek van 1,50 tot 1,75 meter een interessante ontwerpvariant wanneer men screens wil vermijden.
Het is daarbij belangrijk onderscheid te maken tussen het tegenhouden van de directe zomerzon en het daadwerkelijk voldoen aan de wettelijke eisen voor het beperken van oververhitting.
Vergelijking van verschillende overstekdieptes
Onderstaande tabel laat zien hoeveel van een 2,60 meter hoge glaspartij door een horizontaal overstek wordt beschaduwd. De berekening geldt voor een zuidgevel in Nederland rond 21 juni, tijdens zonnemiddag, bij een zonnehoogte van circa 61,5 graden.
De percentages zijn indicatief en gebaseerd op de geometrische beschaduwing rond zonnemiddag. De werkelijke schaduwwerking varieert gedurende de dag en het jaar. De berekening gaat ervan uit dat de kozijnen direct onder het overstek beginnen.
Waarom is een overstek van 1,50 meter interessant?
Bij de genoemde uitgangspunten is een overstek van circa 1,42 meter theoretisch voldoende om op 21 juni rond zonnemiddag het volledige glasoppervlak te beschaduwen.
Een overstek van 1,50 meter biedt op dat moment dus volledige bescherming tegen directe zoninstraling. Een dieper overstek van 1,75 meter kan op andere momenten in het jaar extra beschaduwing geven.
Dit betekent echter niet dat screens automatisch overbodig zijn. Vooral in augustus en september staat de zon lager en kan er opnieuw veel directe zonnewarmte door de beglazing naar binnen komen.
Ook de ochtend- en avondzon, de exacte geveloriëntatie en eventuele zijwaartse zoninstraling spelen een rol.
Bouwkundige zonwering en de BENG-berekening
De invloed van een overstek wordt meegenomen in de energieprestatieberekening volgens de NTA 8800. Daarbij zijn met name twee onderdelen van belang:
- BENG 1 – Energiebehoefte: een overstek vermindert de zonnewarmte in de zomer, maar kan ook de nuttige zonnewinst in het stookseizoen beperken.
- TOjuli – Risico op oververhitting: de bouwkundige beschaduwing kan bijdragen aan het beperken van de kans op te hoge binnentemperaturen.
Of een overstek voldoende bescherming biedt om zonder aanvullende screens te voldoen aan de TOjuli-eis, moet per woning worden berekend.
Een slimme combinatie van architectuur en wooncomfort
Bij BungalowBouwNederland kijken we al tijdens de ontwerpfase naar de mogelijkheden om overmatige opwarming van een woning bouwkundig te beperken. Door de positie van grote glaspartijen, de geveloriëntatie en de diepte van overstekken zorgvuldig op elkaar af te stemmen, ontstaat een woning waarin zonlicht en zonnewarmte bewust worden benut.
Dit sluit aan bij onze benadering van energiezuinig en comfortabel bouwen: eerst de warmtetoetreding beperken, daarna pas bepalen hoeveel technische koeling nodig is.
Een goed ontworpen overstek kan zo bijdragen aan een aangenaam binnenklimaat, minder energiegebruik voor koeling en een moderne architectonische uitstraling.
Meer informatie? Vertel ons uw woonwensen.